ریدکس پلاس دفع حشرات ارسال پیامک
افزایش ممبر تلگرام ممبر تلگرام
چهارشنبه 29 شهريور 1396

ارومیه

چاپ  
دفتر پیشگیری از معلولیتها :

هدف این دفتر پیشگیری از بروز معلولیتها وکاهش بار جسمی –روانی ،اجتماعی واقتصادی ناشی از آنها در جهت ارتقای سطح سلامت جامعه می باشد.

انجام بررسیهای اپیدمیولوژیک ،آگاهسازی ،آموزش  ،تبلیفات ،تقویت عوامل خطر ساز وشناسایی به هنگام (در سه سطح فردی ،محیطی واجتماعی )از رئوس وظایف وفعالیتهای این دفتر می باشد.از جمله این وظایف :

ایجاد شبکه کشوری مراکز مشاوره ژنتیک در کلیه استانهااین مراکز هم اکنون در 2 بخش دولتی وغیر دولتی مشغول به ارائه خدمات هستند ).

 

مهمترین برنامه هاو طرحها اجرایی این دفتر که بر مبنای افزایش آگاهی توانمندی وحساس سازی مردم نسبت به رفتارها وعوامل خطر سازی با دیدمان ارتقاءسلامت برنامه ریزی گردیده عبارتند از :

 

 

 

 

 

 

 

 

1-    برنامه  پیشگیری از آمبلیوپی وسایر اختلالات بینایی

 

برنامه غربالگری وتشخیص زودهنگام آمبلیوپی (تنبلی چشم ) وسایر اختلالات بینایی در کودکان 6-1 ساله در پایگاه غیردائمی سنجش بینایی وپایگاه دائمی سنجش بینایی:

الف- پایگاه غیردائمی سنجش بینایی: پایگاههای دولتی یا غیردولتی (مهدهای کودک ،خانه های بهداشت ،آمادگیها و...)که در زمینه سنجش بینایی سطح اول  کودکان 6-3 ساله تحت پوشش مهدها وآمادگیهاو6-4 ساله غیر تحت پوشش مهدها فقط در زمان شروع برنامه یعنی از اول آبان تا پایان آبان ماه همزمان با سراسر کشور فعالیت می‌کنند.

ب- پایگاه دائمی سنجش بینایی:

پایگاههای دولتی یا غیردولتی که در زمینه سنجش بینایی کودکان 6-1 ترجیحاً، 4-1 ساله با استفاده از چارت E و یا با دستگاه غربالگر بینایی در تمام طول سال فعالیت می‌کنند.

خدمات  سیار: با توجه به اصل عدالت اجتماعي و ضرورت گسترش خدمات به مناطق روستايي و محروم كشور، ارائه خدمات به شكل سياري و با استفاده از دستگاههاي پرتابل مدنظر قرار گرفته و با توجه به اهميت تشخيص زودرس و مداخله بهنگام در سالهاي اخير استفاده از ابزارها و روشهاي نوين به منظور تحت پوشش‌بردن كودكان در گروههاي سني پايين‌تر در طرح آمبليوپي در برنامه‌هاي آتي پيش‌بيني شده است.

هدف برنامه:

کاهش شیوع آمبلیوپی وسایر اختلالات بینایی از طریق تشخصی ودرمان بموقع بیماری در سنین طلایی یعنی زیر 5 سالگی می باشد

سطوح معاینه :

سطح اول :انجام معاینه در پایگاههای دایمی وغیر دائمی بینایی توسط مربی آموزش دیده با استفاده از چارت Eویا با دستگاه غربالگر بینایی توسط فرد متخصص (اپتومتریست یا پیراپزشک )

سطح دوم :ارجاع کودکان مشکوک از پایگاهها به مطب اپتومتریست

سطح سوم:ارجاع کودکان بیمار ونیازمند مداخلات درمانی تخصصی  (جراحی و...) به چشم پزشک

نظر به اينكه از اهداف WHO در برنامه vision 2020 افزايش آگاهي عمومي در خصوص بيماريهاي چشمي دوران كودكي و نيز افزايش سطح مراقبتهاي چشمي در بيماريهايي از قبيل آمبليوپي و عيوب انكساري مي‌باشد براي پيشگيري از اختلالات بينايي توجه به آمبليوپي بعنوان يكي از اولويت‌هاي برنامه‌هاي پيشگيري تا سال 2020 مورد توجه خاص مي‌باشد .و در این راستا سیاست سازمان بهزیستی  تحت پوشش قرار دادن 100-80-در صد  جامعه گروه هدف وپیگیری 100در صد کودکان مشکوک ونیازمند مداخلالات درمانی

وظایف کارشناس  مسئول برنامه :

1-      برگزاری کلاسهای اموزشی – توجیهی جهت کارشناسان پیشگیری شهرستان اپتومترسیتها وچشم پزشکان

2-      تهیه وچاپ فرمها ووسایل مورد نیاز معاینه

3-      پایش وارزیابی برنامه

4-      نظارت بر روند اجرای برنامه در پایگاهها

5-      هماهنگی به منظور خرید دستگاه غربالگر بینایی و... 

بهزیستی استان در سال گذشته تعداد  80461  کودک در..... پایگاه غیر دائمی وتعداد  ..... کودک در.... پایگاه دائمی تحت پوشش  قرار داده است که با توجه به سیاست سازمان مبنی بر افزایش تعداد افراد تحت پوشش برنامه ، نظارت وارزیابی مراکز وپایگاههای مجری برنامه، پیگیری کودکان مشکوک و  نیزبه منظور اجرای اصل عدالت اجتماعي و ضرورت گسترش خدمات به مناطق روستايي و محروم استان، به شکل ارائه خدمات سياري و با استفاده از دستگاههاي پرتابل در برنامه‌هاي آتي سازمان

2-    طرح غربالگری ،تشخیص ومداخله به هنگام شنوایی نوزادان وشیر خوران :

اهداف طرح :

شناسایی اختلالات شنوایی نوزادان وشیر خوران قبل از 3 ماهگی وشروع مداخلالات طبی و توانبخشی قبل از6ماهگی در این طرح نوزادان متولد شده در زایشگاهها ویا با ارجاع به  مراکز شنجش شنوایی همکار سازمان در اجرای طرح با استفاده از دستگاههای سنجش شنوایی مورد غربالگری شنوایی قرار می گیرند ودر صورت مشکوک بودن وارد مراحل تشخیص ومداخله می گردند.

 مرحلة اول:

- OAE اول : غربالگري شیرخوران توسط یک نفر اديولوژيست و يك نفر مجري غربالگري OAE) و نيز تأمين يك دستگاه OAE در محل يا محل‌هاي تعيين‌شده (حتي‌الامكان در بيمارستان/زايشگاه و يا مكان دردسترس ديگر) 48 ساعت اول پس از تولد و در صورت انجام غربالگري در مركزي دردسترس و خارج از بيمارستان يا زايشگاه حداكثر تا پايان يك‌ماهگي نوبت اول OAE انجام مي‌شود.

 

ـ OAE دوم:

نوزاداني كه نتيجة OAE اول آنها ارجاع بوده است مي‌بايست ظرف مدت يك هفته حداكثر تا يك ماهگي شيرخوار مورد آزمون OAE دوم قرار گيرند. براساس نتايج حاصل از OAE دوم به ترتيب زير عمل
خواهد شد.

الف ـ در صورت ارجاع (Refer) در يك يا دو گوش، نوزاد يا شيرخوار جهت بررسي جامع شنوايي به مركز شنوايي‌شناسي معرفي مي‌گردد و نتايج به والدين و نيزمسئول پيگيري و هماهنگي اعلام مي‌شود.

 

مرحلة دوم: ارزيابي و تشخيص

اين مرحله مي‌بايست با كمك ابزارهاي اديولوژيك توسط اديولوژيست در مركز شنوايي‌شناسي به منظور تعيين وضعيت شنوايي تا پيش از 3 ماهگي صورت پذيرد.

و در گروهي كه كم‌شنوايي به تأييد رسيده، اقدامات زير به انجام مي‌رسد:

1)       ارجاع به كلينيك شنوايي جهت مداخلة زودهنگام اديولوژيك با فرم ارجاع

2)    ارجاع به پزشك متخصص اطفال و گوش و حلق و بيني جهت بررسي‌هاي تشخيصي پزشكي مشتمل بر شرح حال، معاينه، اقدامات آزمايشگاهي‌ و ارجاعات تخصصي (چشم‌پزشكي، ژنتيك و) و نيز در صورت لزوم درمانهاي طبي مناسب بر طبق پروتكل طرح

3)       ارائة جزوه به والدين حاوي مطالبي در مورد اهميت پيگيري و نيز گزينه‌هاي ارتباطي در كم‌شنوايي و نيز انواع مداخلات توانبخشي (سمعك، كاشت حلزون،و---) و همچنين ساير امكانات موجود در استان نظير خدمات ارائه‌شده توسط سازمان آموزشهاي استثنايي، مراكز خصوصي خانواده، كودك، ناشنوا و کم شنوا

مرحلة سوم: مداخله

اين مرحله كه مشتمل بر مداخلات زودهنگام مي‌باشد، مبتني بر اصول و فعاليتهاي زير مي‌باشد:

1)       تعيين شدت اجراي مداخله (تعداد ويزيتهاي در منزل و يا جلسات خانواده شيرخوار در مركز اديولوژي بصورت هفتگي)

2)       بررسي سير مورد انتظار تكامل زباني، كلامي و شنوايي شيرخوار با توجه به شاخصهاي مربوطه

3)       آموزش مستقيم

4)       مناسب‌سازي محيط با همكاري والدين

 

 مداخلات طبي و جراحي:

پزشكان همكار (متخصص اطفال و ENT) ضمن انجام اقدامات تشخيصي طبي (مسير اقدامات درماني را تعيين خواهد نمود. اقدامات درماني شامل اقداماتي ساده نظير برداشتن سرومن از گوش و يا درمان عفونت گوش مياني تا اعمال جراحي گوش يا كانديد‌نمودن براي كاشت حلزون مي‌باشد.

 

وظایف کارشناس مسئول درخصوص اجرای طرح :

 

     1.    هماهنگی  تشكيل و برگزاري جلسات كميتة استاني غربالگري، تشخيص و مداخلة زودهنگام شنوايي هر سه ماه يكبار با تركيب معاونين و كارشناسان ذيربط در سطح استان نظارت عالي بر پايش و ارزشيابي طرح در فواصل 6 ماهه.

          2.        ايجاد هماهنگي بين معاونتهاي مختلف بهزيستي استان با توجه به شرح وظايف هركدام، به منظور ارتقاء بهره‌وري از امكانات و نيروهاي انساني همكار طرح.

          3.        آگاهسازي مسئولين عالي‌رتبه استاني و جلب مشاركت آنان نسبت به اهداف و فعاليتهاي طرح در جلساتي نظير شوراي بهداشتي استان و شوراي مشاركتي استان.

          4.        تعيين مكان يا مكانهاي واجد شرايط غربالگري

     5.    انتخاب نيروي انساني با هماهنگی مدیریت سازمان  جهت اجراي مرحلة غربالگري مشتمل بر اديولوژيست و مجري انجام OAE انتخاب متخصصين همكار طرح (گوش و حلق و بيني و اطفال)

پايش: نظارت بر حسن اجراي مرحله غربالگري اطلاع‌رساني ـ آگاهسازي عمومي با بهره‌گيري از وسايل ارتبا‌ط‌جمعي نظير روزنامه‌ها و مجلات محلي و نيز صداوسيماي استان

در همين راستا براي شناسايي هرچه بيشتر كودكان مشكل‌دار طرح غربالگري شنوايي علاوه بر اجراي طرح در مراکز شنوایی   تمهيدات لازم براي ارائه خدمات سیاری توسط دستگاههای پرتابل در مناطق روستایی و دور افتاده نيز فراهم گرديده است.

 

از ابتدای سال تعداد  ....  شیر خوار تحت غربالگری شنوایی قرار گرفته اند و برای .....نوزاد اقدامات تشخیصی وتوانبخشی انجام گرفته ودر برنامه های آتی تا پایان سال پیش بینی میشود تعداد .......نوزاد تحت پوشش این برنامه  قرار گیرند

 

3-طرح آگاهسازی پیشگیری از معلولیتهای ناشی از انفجار مین در مناطق آلوده به مین:

در سطح جهان سالانه حدود 000/10 نفر که اکثرا، غیر نظامی هستند جان خود رادر اثر مینهای خاکی از دست میدهند وهزاران نفر  دیگر معلول ونابینا میشوند. با توجه به آلودگی شهرهای  مرزی این استان از زمان جنگ ایران وعراق

 معاونت پیشگیری بهزیستی به منظور کاهش مرگ ومیر  ومعلولیتهای ناشی از انفجار مین های نهفته ،برنامه آموزشی در گروههای در معرض خطر یعنی دانش آموزان ، دامدران وکشاورزان را طراحی واجرا می نماید.

با هزینه پاکسازی تنها یک مین میتوان هزار نفر را در رابطه با پیشگیری از معلولیت ناشی از انفجار مین نهفته آموزش داد.

بهزیستی استان در مرحله اول طرح تعداد 86000 نفردانش آموز مناطق آلوده استان را در سال تحصیلی 88-89 تحت پوشش قرار داده  و در سال آینده در نظر است ساکنین مناطق مرزی عشایرو دامداران  نیز علاوه بر گروه هدف دانش اموزی تحت پوشش قرار گیرند.

وظایف  کارشناس مسئول درخصوص اجرای بهینه طرح:

هماهنگی جهت تشكيل كميتة استاني متشكل از معاون وكارشناسان پيشگيري مسئول اجراي طرح، نمايندگان سازمانها و ارگانهاي همكار در اجراي طرح (استانداري«مرکز مین زدایی»، آموزش و پرورش و ...)

هماهنگي هجهت  تشكيل جلسه با استانداري به منظور:

       الف ـ جلب حمايت و پشتيباني همه‌جانبه در كلية مراحل اجراي طرح

      

       ج ـ دريافت كلية آمار و اطلاعات مربوط به حوادث ناشي از انفجار مين از جمله:

      -ليست روستاهاي آلوده به مين

ـفراواني مرگهاي ناشي از انفجار مين

                   ــ فراواني و مشخصات كلي معلوليتهاي ناشي از انفجار مين و تحويل به معاونت پيشگيري استان

       پیگیری به منظور همکاری استانداري در تهية تجهيزات مربوط به اجراي طرح مانند وسيلة نقليه و نظارت بر اجرا

ز-شناسایی تیم های محلی با انجمنهای علاقمند به منظور مشارکت وهمکاری در اجرای طرح

 

4ـ هماهنگي و تشكيل جلسه مدیر بهزیستی با  مديركل آموزش و پرورش استان به منظور:

       الف ـ جلب حمايت و همكاري در اجراي طرح

       ب ـ معرفي نمايندة تام‌الاختيار از طرف آموزش و پرورش براي شركت در كميتة استاني

       ج ـ دريافت آمار و اطلاعات مربوط به مدارس وروستاهای از جمله:

       ليست اسامي مدارس ابتدايي، راهنمايي و دبيرستان ونیز روستاها در مناطق آلوده

ليست اسامي معلمان و مربيان بهداشت مدارس در مناطق آلوده

ليست اسامي دانش‌آموزان مدارس ابتدايي، راهنمايي و دبيرستان در مناطق آلوده

5ـ تشكيل جلسة توجيهي ـ آموزشي براي كارشناسان پيشگيري شهرستانهاي آلوده.

6ـ 7 برگزاري جلسة توجيهي ـ آموزشي براي معلمان و مربيان كلية مقاطع مدارس همچنين نيروهاي آموزش‌دهندة داوطلب در مناطق روستایی وعشایری به منظور:

       الف) توجيه ضرورت اجراي طرح

       ب) چگونگي مراحل اجراي طرح براساس جدول زمانبندي

       ج) توزيع كتابچه هاي آموزشي

       د) انجام پيش‌آزمون و پس‌آزمون

8ـ بسته‌بندي و ارسال بسته‌هاي آموزشي به مدارس

9ـ هماهنگي با صدا و سيماي استان به منظور:

10- توجيه ضرورت اجراي طرح و جلب همكاريهاي لازمه جهت تهية گزارش تصويري ـ خبري و پخش آن از صداي و سيماي استان.

 

 

 

4-طرح آگاهسازی پیشگیری از معلولیتها و آسیبهای اجتماعی با همکاری سایر سازمانها(نهضت سوادآموزی واستانداری):

 

 این طرح به منظور افزایش آگاهی افراد کم سواد در مناطق شهری وروستایی با بهره گیری از روشهای ساده آموزش مانند تدریس متون درسی شامل 11 عنوان کتب آموزشی پیشگیری از معلولیتها وآسیبهاب اجتماعی واستفاده از فیلمهی آموزشی به فراگیران طرح با همکاری سازمان نهضت آموزش داده میشود.    در سالجاری تعداد  20 هزار نفر فرا گیر تحت پوشش قرار گرفته اند و در نظر است تا پایان سال  تعداد افراد تحت پوشش با همکاری سازمانهای مردم نهاد به تعداد 30 هزار نفر افزایش یابد.

 

5-    برنامه پیشگیری از معلولیتهای ناشی از اختلالات ژنتیک :

 

این برنامه گامی موثر در کاهش بروز معلولیتهای ناشی از بیماریهای ژنتیکی بوده ومراكز مشاورة ژنتيك: (مراكزي هستند كه به منظور ارائة خدمات تشخيصي، پيشگيري و مشاوره‌اي بيماريهاي مادرزادي و ارثي و يا پيش‌بيني سطح سلامت افراد در ارتباط با اين بيماريها تأسيس مي‌گردند.

 

مشاورة ژنتيك: به معني ايجاد يك رابطة دو طرفه است كه در آن مشاور به فرد مراجعه‌كننده به  در زمينه‌هاي ذيل كمك مي‌كند:

الف ـ مشاوره در مورد تشخيص، پيش‌آگهي و كنترل بيماري با هدف پيشگيري از معلوليتهاي ناشي از اختلالات ژنتيك

ب ـ بررسي روش به ارث‌رسيدن بيماري و خطر تكرار آن در ساير افراد خانواده

ج ـ شناسايي روشهاي موجود براي كاهش عوامل خطرزا (تشخيص قبل از تولد، ---)

د ـ كمك به انتخاب مؤثرترين راه‌حل براي حل مشكل كه بيش از همه با فرهنگ، عقايد و باورهاي خانوادگي نزديكي دارد.

هـ ـ توضيح در مورد راههاي درماني صحيح و حمايتي موجود براي فرد بيمار

و ـ آموزش به مراجعين و خانواده‌هاي آنها در مورد معلوليتهاي ژنتيكي (فردي و گروهي)

 

وظايف کارشناس مسئول برنامه:

1-      بازديد از مراكز مشاورة ژنتيك شهرستانهاي استان و مركز استان به صورت دوره‌اي و تكميل چك‌ليست‌هاي مربوطه

2-      نظارت برحسن اجراي امر مشاوره

3-      هماهنگی جهت انجام تبليغات در سطح استان براي جلب هرچه بيشتر مردم جهت مراجعه به مراكز مشاوره

4-      جمع‌آوري اطلاعات كامپيوتري از مراكز مشاورة استان (شامل اطلاعات مركز استان و شهرستانها) و ارسال آن به معاونت امور فرهنگي و پيشگيري كشور براساس فرمهاي موجود هر سه ماه يكبار

5-      تلاش در جلب همكاريهاي درون‌سازماني، به ويژه در بخش مددكاري، حمايت و توانبخشي براي مراجعين نيازمند

6-      تلاش در جلب همكاريهاي خارج سازماني، به ويژه ساير مراكز علمي ـ تحقيقاتي استان به منظور تبادل امكانات، اطلاعات و همكاري در تشخيص case هاي پيچيده‌تر.

7-      هماهنگی جهت برگزاري دوره آموزشی برای پزشکان وکارشناسان  متقاضی راه اندازی مرکز مشاوره ژنتیک ونیز برگزاری همايش مشاورة ژنتيك پس از هماهنگي‌هاي لازم با معاونت امور فرهنگي و پيشگيري سازمان بهزيستي كشور

8-      هماهنگي و همكاري با مشاورين مراكز جهت ارائه مقاله و اجراي طرحهاي تحقيقاتي

10-تهية جزوه و فيلم‌هاي آموزشي با تأييد معاونت امور فرهنگي و پيشگيري بهزيستي كشور.

در 6 ماهه اول سال تعداد ....نفر جهت مشاوره ژنتیک به مراکز مشاوره ژنتیک مراجعه نموده اند .

 

6-    طرح ارتقاء توان ذهنی شیر خوران :

هدف اصلی این برنامه ارتقاء توان ذهنی کودکان وپیشگیری از عقب ماندگی ذهنی ثانویه می باشد که به این منظور آموزشهای لازم بوسیله کتابهای مصور به مادران دارای فرزند شیر خوار (بدو تولد تا 18 ماهگی ) داده میشود مطالعات نشان داده ضریب هوشی در این سنین با آموزشهای صحیح تا بیش از 10 نمره قابل افزایش می باشد.نظر به ضرورت واهمیت اجرای این گونه طرحهاجهت سلامت جسمی وروحی کودکانی که از  خانوادهای با نوع فقر فرهنگی و فاقد تعاملات مناسب وکافی روانشناختی علی الخصوص کودکان تحت پوشش بهزیستی می باشند این آموزشها به مربیان وکارشناسان مراکز شبانه روزی نگهداری کودکان ارائه میشود.چنین امری باعث میشود کودکانی که درصورت رشد درمحیطهای نه چندان مناسب محیطی برای تمام عمر برای زیستن وابسته به دیگران بودند بتوانند در آینده زندگی مستقلی داشته باشند .وکودکان دیگرنیز با توجه به خصوصیات زیستی خود از نظر ذهنی ارتقاء یابند وبه عملکرد بهتری دست یابند.

 

وظایف کارشناس مسئول طرح :

1-      هماهنگی به منظور تشکلیل کمیته استانی

2-      تهیه حدول زمانبندی جلسات کمیته

3-      جمع آوری اطلاعات وآمار مربوط به کودکان تحت سرپرستی وخانوادهای فرزند پذیر وخانوادهای پشت نوبیتی و..

4-      هماهنگی به منظور تامین نیروی انسانی لازم جهت آموزش به مربیان و..

5-      تشکیل جلسات توجیهی – آموزشی برای کارشناسان شهرستانهای دارای شیر خوارگاه، مربیان

6-      توزیع کتب وcd آموزشی بین مربیان وکودکیاران

 

تعداد کودکان تحت پوشش این طرح در سال گذشته 1112 کودک بود

 

لذا با توجه به افزایش  حجم وتنوع بالا ی طرحها وبرنامه های  اجرایی واز طرفی با عنايت به سياست‌هاي دولت  در خصوص افزايش مشاركت بخش غيردولتي در ارائه خدمات و كاهش تصدي‌گري دولت در امور محوله كه به منظور بهبود ارائه خدمات به مردم و جلب مشاركت بخش غيردولتي و با رعايت اصل سوم، بيست و نهم و سي‌ام قانون اساسي، كليه ارگانها نيز با هدف توسعه كمي و كيفي خدمات در واگذاري امور محوله به بخش غيردولتي در حال فعاليت مي‌باشند.ونیز به منظور نظارت بر فعالیت بخش غیر دولتی در ارائه خدمات به گروه هدف

این دفتر نیازمند جذب وبکارگیری حداقل 9  نفر کارشناس  دررشتهای مرتبط شامل  (پزشک ، روانشناس ، پیراپزشک )  که یک نفر بعنوان کارشناس مسئول دفتر ،یک نفر بعنوان  کارشناس مسئول برای  هر6طرح طبق دستورالعمل اجرایی طرحها و برنامه های  فوق الذکراما بدلیل اهمیت برنامه های پیشگیری از تنبلی چشم(بالابودن تعداد گروه هدف و... )وطرح آگاهسازی مین به منظور تحت پوشش قرار دادن کلیه افراد در معرض خطر وافزایش مشارکت بخش  برون سازمانی در اجرای بهینه این طرح بدلیل شرایط ویژه استان (همجواری با سه کشور همسایه )وتاثیرات سوء مینهای نهفته  ناشی از جنگ تحمیلی حداقل  2 نفردیگر  برای 2 طرح مذکور در پست کارشناس پیشگیری از معلولیتها مورد نیاز است .